Tandheelkunde

Tandheelkunde is een belangrijk onderdeel van ons vak!

Net als bij de mens geldt bij dieren dat voor een optimaal welzijn een gezonde mondholte essentieel is. Omgekeerd geldt dat problemen met tanden of tandvlees tot andere problemen kunnen leiden en het kan veel ongemak veroorzaken.

Bij Dierenkliniek Putten doen wij diverse gebitsbehandelingen die onder tandheelkunde vallen.

Tandplak en tandsteen verwijderen

Gingivitis is een ontsteking van het tandvlees. Gingivitis is het eerste symptoom wat men aantreft ten gevolge van tandplak. Een gingivitis kan uiteindelijk een parodontitis veroorzaken, waarbij het ophangsysteem van de tanden en kiezen aangetast is en de schade blijvend is.

De oorzaak van gingivitis is TANDPLAK. Gingivitis is het eerste symptoom van een reeks plakgeïnduceerde ontstekingsprocessen. Gingivitis wordt veroorzaakt door voortdurend contact van het tandvlees met een bacterielaag uit de tandplak. Tandplak heeft nagenoeg dezelfde kleur als de elementen en wordt dus vaak niet opgemerkt. Als tandplak niet regelmatig wordt verwijderd (door bijvoorbeeld poetsen) vind er dus een ophoping van tandplak en bacteriën plaats.  Uiteindelijk wordt dit tandsteen en wordt het vaak dan pas opgemerkt.

Overal waar je plak aantreft zal uiteindelijk tandsteen voorkomen. De voorkeursplaatsen zijn daar waar speekselklieren uitmonden gezien de plak mineraliseert tot tandsteen door de mineralen uit het speeksel. Tandsteen veroorzaakt geen gingivitis en stinkt niet. Stank en pijn hebben te maken met tandvleesontstekingen. Tandsteen geeft een ruw oppervlakte waarop plak sneller zal aanhechten dan op een glad tandoppervlakte. Op het ruwe oppervlakte van het tandsteen is altijd een laagje jong tandplak aanwezig.

De behandeling van gingivitis zal bestaan uit een grondige gebitsreiniging met daartoe bestemt handinstrumentarium en ultrasoon reiniging als finishing touch.

Het opstellen van een goed preventieplan en een goede instructie voor thuiszorg aan de eigenaar zijn een zeer belangrijk onderdeel van het behandelplan en worden geven door onze paraveterinairen na de behandeling.
Voor meer informatie over het tandenpoetsen bij uw hond of kat, klik hier.

Extracties, het verwijderen van kiezen en tanden.

Bij het uitvoeren van extracties  is een  gedegen kennis van het gebit, het aantal en verloop van de wortels van groot belang. De meeste kiezen bij de hond en de kat hebben 2 of zelfs 3 wortels. Er zijn twee soorten extractie methoden. Afhankelijk van de het aantal wortels, röntgenfoto’s en mate van mobiliteit (hoe los zit het element ) wordt er een keuze gemaakt welke methode er uitgevoerd wordt.

De eerste methode is de gesloten of ook wel niet chirurgische methode. Dit is een extractie waarbij het kaakbot intact blijft en waarbij het element door middel van hevelen en steken met speciale tandheelkundig instrumentarium los komt van het kaakbot. Door het hevelen en steken wordt het parodontale ligament doorbroken. Dit ligament bestaat uit allemaal flexibele vezeltjes die ervoor zorgen dat de tand of kies vastzit aan het kaakbot maar toch iets bewegingsruimte heeft zodat ze niet afbreken als een hond of kat voedsel kauwt. Na de extractie blijft de ontstane holte waar de wortel heeft gezeten open en zal door het lichaam zelf weer worden opgevuld en genezen. De elementen die het meest geschikt zijn om met deze methode te extraheren zijn de éénwortelige elementen zoals de snijtanden en enkele kiezen. Deze techniek kan ook gebruikt worden bij hoektanden waarbij ten gevolge van ernstige ontstekingen van het ophangapparaat van de hoektand er veel botverlies opgetreden is.

De tweede methode de open of chirurgische extractie kan voor elk element gebruikt worden. Bij een open extractie wordt er een flapje van het tandvlees losgesneden zodat het kaakbot zichtbaar wordt. Vervolgens wordt er wat van het kaakbot weg geboord, zodat de wortel makkelijker verwijderd kan worden. Ook hier zal er weer door middel van hevelen en steken met parodontale ligament verbroken worden. Na de extractie zal de flapje over de ontstane holte gehecht worden waardoor de extractieplaats gesloten wordt. Het herstel zal sneller gebeuren dan in de gesloten of niet chirurgische methode.

Na de extracties krijgen de patiënten  pijnstiller mee naar huis en een dieet advies. De hechtingen die bij een open of chirurgische extractie geplaatst worden lossen vanzelf op.

Een specifieke reden voor extractie van kiezen en tanden bij de kat is de zogenaamde chronische gingivo- stomatitis bij de kat. Het is een complexe aandoening bij katten met een onbekende oorzaak. Het kenmerkt zich als een lokale of algemene ontsteking van het tandvlees en ontsteking van het slijmvlies in de bek en keel. Om de ontstekingen van het tandvlees te stoppen is tot nu toe de enige goed blijvende oplossing het extraheren van de tanden en kiezen. Deze aandoening is zeer pijnlijk en heeft vaak invloed op de algemene conditie van de kat. De eerste verschijnselen blijven vaak onopgemerkt zolang de katten nog eten, pas als deze katten duidelijk gewichtsverlies hebben en bijvoorbeeld hun harde brokken weigeren zal het voor de eigenaar kenbaar worden. De katten kwijlen vaak, kauwen aan 1 zijde en eten vaak alleen nog maar zacht voer. Pijn uit zich vaak door schreeuwend weg te lopen bij de voerbak, wrijven en krabben aan kop en bek of met de bek over de grond schuren.

Deze katten eten vaak al langere tijd slecht, zijn vermagerd en hebben een doffe vacht. Katten met chronische stomatitis vragen een algemeen onderzoek alvorens men gaat behandelen. Dit onderzoek is er in de eerste plaats niet op gericht om een diagnose te stellen maar wel om onderliggende oorzaken te vinden die mede oorzaak zijn van dit grote probleem. Soms is een bloedonderzoek vooraf aan de behandeling noodzakelijk.

Als mogelijke oorzaken wordt gedacht aan:

Wortelkanaalbehandelingen

Als een hoektand is afgebroken is een wortelkanaalbehandeling nodig, om pijn en ontstekingen te voorkomen. Nadat de zenuw verwijderd is en de tandholte gevijld en gereinigd, wordt de tand helemaal opgevuld.

Een verwijderde aangetaste zenuw. Een gezonde zenuw is mooi wit van kleur.

Tand zenuw wortelkanaal

Plaatsen van kronen.

In voorkomende gevallen kunnen kronen op hoektanden geplaatst worden. Hierdoor is een tand weer functioneel en is er minder kans dat andere tanden afbreken. Als een hoektand korter is geworden nadat er een stuk is afgebroken zien we dat deze honden vaak ook binnen afzienbare tijd andere hoektanden afbreken, omdat ze “scheef”gaan bijten. Door een kroon op een afgebroken hoektand te plaatsen bewaren we de balans in de bek bij bijtwerk. Soms is de hoektand zo kort afgebroken dat er geen kroon meer op het restant hoektand geplaatst kan worden. Dan is er tegenwoordig de optie om een implantaat te plaatsen in plaats van de afgebroken hoektand.

Implantologie

Sinds 2014 is dierenarts Kranendonk in samenwerking met een ervaren tandarts- implantoloog, Drs. A.Starrenburg actief in het plaatsen van implantaten. Een implantaat heeft niet alleen een esthetische functie omdat het zoveel mogelijk lijkt op het originele element, maar belangrijker is de functionele betekenis. Op een plek waar een tand verloren gaat wordt de kaak zwakker en is er kans dat ook andere gebitselementen los gaan laten. Bij het implanteren wordt eerst het beschadigde element zorgvuldig en volledig verwijderd, waarna er een metalen, schroef achtig implantaat in de kaak wordt geboord. Het tandvlees wordt hier over heen gehecht en het implantaat krijgt 3 maanden te tijd om zich muurvast in het kaakbot te hechten. Daarna wordt het tandvlees ter plaatse geopend en wordt de zoveel mogelijk op het oorspronkelijke element gelijkende kroon op het implantaat gecementeerd of geschroefd. Dit element gaat levenslang mee. Het is niet de bedoeling dat er implantaten geplaatst worden op plaatsen waar een element zich door een aangeboren oorzaak niet ontwikkeld hebben. Dit zou misleidend zijn voor keurmeesters op hondenshows en ertoe kunnen leiden dat dieren met een onvolledig ontwikkeld gebit worden ingezet voor de fokkerij.

Kijk hier hoe een onderkaak er voor en na het plaatsen van een implantaat uit ziet.

Kroon HondIn het geval van een hoektand wordt direct na het verwijderen van de beschadigde hoektand een compleet implantaat in de oorspronkelijke kas van de hoektand geplaatst. (zie foto) . Het volledig metalen implantaat heeft 3 maanden nodig om volledig in de kaak te integreren en kan daarna volledig belast worden. Ook bij pakwerk. Eventueel kan de kroon voorzien worden van een coating, waardoor de kleur hetzelfde wordt als die van een oorspronkelijke hoektand.

Konijnen en Cavia’s

Konijnen en Cavia’s hebben regelmatig gebitsproblemen. Dit is al snel levensbedreigend. Als deze dieren slecht gaan eten ontstaat er al snel een levensbedreigende situatie. Koen Esman heeft speciale opleidingen gevolgd en speciale instrumenten aangeschaft om gebitten van deze diersoorten te behandelen. Meer over konijnen.